The following info is still in Dutch but will also be translated into English eventually...
Mijn videoverleden
Aangezien dit voornamelijk een audio-site is, zal ik me in deze tekst beperken tot een korte beschrijving van mijn ervaring met videoprojectoren ten opzichte van gewone CRT TV's en de funktie van surround in mijn setup.
Videoprojectoren - de soorten en de verschillen
In den beginne had ik een zeer verouderde Philips Salontafel CRT projector van zo ongeveer een kubieke meter. Hij had een heel mooi rasterloos beeld maar helaas verliep de convergentie en de focus gewoon waar je bij zat. Voorafgaand aan de film had ik dan alles mooi ingesteld en aan het einde van de film hadden de ondertitels links en rechts al weer rode en blauwe randjes. Daarop probeerde ik een LCD-model van Sharp uit. Dat was geen succes want de resolutie was te laag waardoor je heel duidelijk het zgn 'kippengaaseffect' kon waarnemen. Ook de helderheid was niet goed genoeg. Inderdaad was mijn oude Philips projector ook niet te gebruiken in vol daglicht maar ik vond dat als ik een nieuwe projector zou kopen, dat deze wel direct een stuk beter zou moeten zijn dan wat ik had. Toen dacht ik aan een Sony of Barco pro-CRT projector, afstandsbedieninggestuurd en volledige afstandbediening-controle over de convergentie etc. Dit soort projectoren zijn heel erg duur en blijken na navraag ook te verlopen en moeten zowieso een half uur warmlopen voordat er een mooi plaatje staat. Daarbij blijven het CRT projectoren, met bijbehorende lage helderheid. Niks voor mij, te bewerkelijk, daarvoor ben ik veel te ongeduldig.
DLP
DLP projectie is nu behoorlijk populair. En terecht. Voor weinig geld heb je een behoorlijk goed beeld. Helaas behoor ik echter tot de groep mensen die heel erg last hebben van het zgn 'rainbow-effect' waarbij de kleurflitsen je om de oren springen. De huidige DLP's hebben een kleurenwiel met dubbele of zelf 5-voudige kleuren die 2 tot 5x zo snel draait maar dat helpt helaas maar ten dele. Dan zijn er nog de 3-Chip DLP projectoren. Deze projectoren gebruiken 3 DLP chips; 1 voor elke kleur. Hiermee is het regenboogeffect volledig opgelost. Helaas zijn dit soor projectoren momenteel nog erg duur.
LCOS / D-ILA
LCOS kun je beschrijven als een soort kruising tussen DLP en LCD. Het is gebaseerd op LCD, maar ipv dat het licht erdoorheen schijnt, zit er achter de vloeibare kristallen een spiegel, zodat het licht weerkaatst wordt, net als bij een DLP projector. Dit heeft als voordeel dat er geen raster meer zichtbaar is tussen de pixels. Immers, de electronische aansturing van de pixels hoeft niet meer tussen de pixels door te gebeuren maar kan gewoon van achteren. Een bekende toepassing van LCOS is D-ILA van JVC. De D-ILA projector van Madrigal (een tot ultra high-end opgewaardeerde JVC projector) is een sublieme projector. Dit beeld is zo realistisch dat je er van schrikt. Helaas heeft het lezen van de prijs dezelfde uitwerking.
LCD
Blijft over de LCD projectoren van bijvoorbeeld Sony, Panasonic en Sanyo die met een slimme automatische iris-funktie het contrast kunstmatig laag, cq hoog weten te krijgen. Toch bevalt mij uiteindelijk het plaatje van een goede CRT TV het best. De beste projectoren van de wereld zijn zeker filmischer en projecteren natuurlijk groter maar om een gedetailleerde zwart- en grijsweergave te bereiken zal je altijd de kamer moeten verduisteren en dat vindt ik wel veel gedoe. Vandaar dat ik destijds een Sony 36inch Wega (92 cm, de grootste die ik kon vinden) heb aangeschaft.
Toch maar een 'gewone' TV
Deze Sony TV is erg lomp en staat me eigenlijk altijd in de weg maar heeft (helaas) een veel beter beeld dan de huidige plasma/lcd tv's. Hij heeft bijvoorbeeld lijnverdubbeling gecombineerd met 100Hz. (DRC) Of lijnquadrupling met 50Hz. Ook heeft de TV een erg goede en slimme ruisonderdrukking, waardoor slechte kabel-TV ontvangst er toch nog aardig uitziet. Bovendien zijn de kleuren realistischer en zijn de grijswaarden veel beter gedefinieerd, er is totaal geen banding of korreligheid. De convergentie is per kleur helemaal in te stellen in een service-menu waardoor het beeld zelfs tot in de hoeken scherp is! Enige nadeel: deze TV is duurder dan de meeste plasma's.
Ik kon het niet laten
Inmiddels heb ik toch maar een Sanyo PLV-Z4 3chip LCD projector gekocht. Ik begon me te zeer te storen aan het feit dat de grote Sony Wega constant heen en weer gereden moest worden, en tijdens gebruik finaal voor de CD speler staat. De Sanyo is een voor het geld erg goede projector. Helaas heeft hij ondanks de slimme irisfunktie niet het zwartdetail van de Sony Wega maar hij is wel heel gedetailleerd en scherp. Bovendien heb ik nu een superscherp beeld van 2.3 meter doorsnee! Toch wel erg mooi. Uiteraard is het contrast overdag niet erg best, de ventilator niet geheel onhoorbaar en is het zwartnivo voor een LCD projector welliswaar heel goed, maar niet zo goed als dat van de Wega CRT TV en heeft de lamp een eindige levensduur dus het is toch ook weer een compromis.
Voor geinteresseerden:
Homecinema-prima
Voor mijn surroundsetup gebruik ik redelijk eenvoudige componenten, gewoon omdat ik heb gemerkt dat voor het echte bioscoopgevoel high end niet echt nodig is, en zelfs, zoals in mijn geval met de Martin Logan electrostaten, minder overtuigend klinkt dan met minder bijzondere speakers. Mij bevielen de B&W Nautilus 804's stukken beter dan de Logans. Gek genoeg is overduidelijk dat de Logans subtieler, ruimtelijker, gedetailleerder, meer gefocussed en muzikaler zijn maar dat bleek van geen belang voor het ervaren van het echte cinema-gevoel! Het is juist heel irritant dat het geluid voor je neus staat in plaats van dat het van het scherm komt. Inmiddels zijn de 804's weg want dat vond ik wel een beetje overkill, puur voor home cinema 2 sets speakers hebben staan, en via een Meridian M60C aktieve centerspeaker, gecombineerd met de Logans, ben ik uiteindelijk overgestapt op 3 eenvoudige Dali Concept 1 speakers voor links, center en rechts, aangevuld met 2 REL Quake subwoofers en 4 IMF compact 2 speakers voor zij- en achterkanalen. Deze zou ik ook kunnen vervangen voor Dali concept 1's maar ik ben wel erg gesteld op de IMF's: nooit opdringerig, een beetje warm, en fullrange. High end? Zeer zeker niet. Maar het cinema gevoel heeft het zeker!
Homecinema-twijfels
Onlangs begon het toch weer te kriebelen. De kleine Dali's klinken wel klein maar niet groot. Stemmen klinken niet vol maar bonkig en echte bas doen ze ook niet. Zelfs gecombineerd met 2 Rel subwoofers is het resultaat matig. Daarom heb ik de Logans weer eens aangesloten en meteen was ik overdonderd. Zo moest geluid klinken. Ik ben meteen gaan kijken naar Logan centerspeakers en had er zelfs bijna een gekocht.
Maar de kater kwam snel: het geluid staat toch echt veel te ver naar voren, vergeleken met de Dali centerspeaker. Je hebt niet het gevoel dat het geluid bij de film hoort. Na veel heen en weer schakelen (uiteraard delaytijden en levels bijstellend) blijkt dat de Logans vooral meerwaarde hebben bij atmosferische films waarin veel omgevevingsgeluid is. Dat klinkt dan enorm natuurlijk, terwijl je met de Dalis volledige stukken informatie mist. Maar wanneer de aktie begint of er veel muziek is, vind ik het electrostatengeluid bij film enorm afleidend.
Daarop heb ik mijn oude Vifa impulsen uit de schuur gehaald en op stands achter de versterkers gezet. Tevens heb ik mijn oude Yamaha versterker weer aangesloten op de pre-out van de Denon surroundversterker. Nou dat klonk ten minste ergens naar. Hoewel het detailnivo en de transparantie enorm achterblijven bij de Logans, is het cinemagevoel soms zelfs beter. Ook zijn ze vergevingsgezinder en daarmee vriendelijker voor harde of schelle opnamen. Het bombastische gevoel is zelfs soms realistischer dan met de Logans.
Homecinema-toch maar upgraden
Het plan was om terug te gaan naar B&W voor de surround afdeling. Geen 804's, maar hun kleine broertjes: 805's op stands, gecombineerd met een B&W centerspeaker, alle drie aangestuurd door de eindversterkers van de Yamaha DSP-A1000. Maar om de beste match te krijgen met de hoofdluidsprekers heb ik besloten te gaan voor een Martin Logan center speaker.
Homecinema-en maar weer gedowngrade...
De situatie is inmiddels weer flink veranderd en mijn setup is enorm vereenvoudigd. Zie de foto's van mijn setup. Nu staat er een Samsung LE40A786 LCD TV met Smart Led verlichting. Dat is niet te verwarren met de gezellige kleur-aureolen van Philips' Ambilight, maar een revolutionair betere manier van verlichting ipv de normale TL buizen. Dit scherm is werkelijk bijzonder goed.
MEER INFO: